Mấy năm gần đây do tình trạng thiếu hụt lao động trầm trọng nên phía Nhật Bản đang thúc đẩy tuyển dụng từ nước ngoài. Như cách đây khoảng 8-9 năm không thấy người nước ngoài mấy, nhưng những năm gần đây cứ đi ra đường là thấy đâu đó người ngoại quốc. Trong số đó, chính phủ Nhật đặc biệt quan tâm đến tầng lớp lao động trí thức nên đã thành lập ra chế độ visa riêng gọi là 高度人材 (tiếng Anh dịch là highly skilled professional visa, tiếng Việt tạm gọi vui là visa Cao độ nhân tài). Visa này chia làm 3 nhóm: người nghiên cứu, người đi làm công tyngười làm các hoạt động kinh doanh đầu tư. Bài viết note lại quá trình chuyển sang loại visa này (dạng người đi làm công ty).

Dưới đây gọi tắt loại visa này là HSP, từ tên viết tắt tiếng Anh.

Visa HSP là gì

Hiểu đơn giản thì HSP cũng là một loại visa, xác nhận tư cách lưu trú của người nước ngoài tại Nhật Bản. Nó cũng tương tự như visa du học sinh, visa lao động phổ thông mà chúng ta hay nhận được. Tuy nhiên, visa HSP cần người sở hữu có thêm một số điều kiện nữa, mà sẽ được tính theo điểm số. Điểm số này có được do người lao động có trình độ cao, nắm bắt một số kiến thức và kỹ thuật chuyên sâu. Đơn giản có thể hiểu thường là người tốt nghiệp đại học, đi làm hoặc đi nghiên cứu và có mức thu nhập khá trở lên.

Visa HSP được chính phủ Nhật đưa vào vận hành từ năm 2012 và khá phổ biến đối với người đi làm công ty. Visa chia thành 3 nhóm chính:

  • 高度専門職1号(イ) - Loại dành cho người làm nghiên cứu

  • 高度専門職1号(ロ) - Loại dành cho người làm công ty phổ thông (mình đã làm loại này)

  • 高度専門職1号(ハ) - Loại dành cho nhà đầu tư

Chế độ tính điểm lấy visa HSP

Như trên đề cập, để có visa HSP chúng ta sẽ phải tính điểm. Thang điểm để có visa HSP là 70. Nếu tính ra mình có từ 70 điểm trở nên thì hoàn toàn có thể bắt đầu làm thủ tục để chuyển đổi visa sang HSP.

Bản tóm tắt về cách tính điểm có thể tham khảo file pdf từ cục xuất nhập cảnh: http://www.immi-moj.go.jp/newimmiact_3/pdf/h29_06_leaflet.pdf

Trên trang cục xuất nhập cảnh cũng có file Excel để tích tính điểm, có thể tham khảo vào tải về tại đây: http://www.immi-moj.go.jp/newimmiact_3/evaluate/index.html

Dưới đây mình tóm tắt lại một số mục có thể lấy điểm đối với HSP loại (ロ) - dành cho lao động phổ thông làm việc cho công ty Nhật.

  • Tốt nghiệp đại học trở lên: từ 10 điểm, cao nhất là tiến sỹ đã được 30 điểm rồi!

  • Số năm kinh nghiệm đi làm: cần từ 3 năm trở lên (5 điểm). Nếu trên 10 năm thì 20 điểm.

  • Thu nhập từ 400man/năm trở lên: ít nhất 10 điểm. Chú ý dưới 30 tuổi thì điểm số cao hơn nên tốt nhất làm sớm để có được điểm cộng khi còn trẻ

  • Dưới 30 tuổi: 15 điểm! Tuổi càng lớn thì điểm này càng giảm

  • Có bằng sáng chế, thành quả nghiên cứu nào không: 15 điểm

  • Có bằng cấp (資格) liên quan đến chuyên ngành hay không: tối đa 10 điểm cho 2 bằng. Phần này thường mọi người sẽ thi để có thêm 10 điểm nếu thiếu

  • Công ty có nhận trợ cấp đầu tư từ chính phủ, hoặc công ty vừa và nhỏ: 10 điểm

  • Tốt nghiệp từ trường đại học của Nhật Bản: 10 điểm

  • Có chứng chỉ tiếng Nhật: N1 được 15 điểm, N2 được 10 điểm (chú ý N2 không được tính nếu có N1 hoặc tốt nghiệp đại học Nhật)

  • Trường đại học trong top ranking: 10 điểm

Nhìn vào bảng điểm này thì thấy để đạt được 70 với một người đi làm trên 3 năm cũng khôn phải là khó.

Lợi ích của visa HSP

Lợi ích của visa HSP được đề cập cụ thể trên trang chủ cục xuất nhập cảnh: http://www.immi-moj.go.jp/newimmiact_3/preferential/index.html

Tóm tắt lại thì có mấy lợi ích như sau:

  • Được làm nhiều việc hơn so với visa lao động phổ thông

  • Được cấp thời gian lưu trú 5 năm

  • Dễ xin visa vĩnh trú hơn (đủ 80 điểm 1 năm hoặc 70 điểm 3 năm là xin được visa vĩnh trú)

  • Vợ/chồng được phép lao động

  • Dễ đưa người nhà sang Nhật

  • Có thể đưa người giúp việc sang Nhật

  • Thủ tục xuất nhập cảnh nhanh chóng, không phải xếp hàng như visa phổ thông

  • Ngoài ra HSP có loại 2 (高度専門職2号) - loại này sẽ tương đương với vĩnh trú.

Có một điểm bất tiện của HSP đó là visa này gắn với công ty/đơn vị công tác. Nếu chuyển đơn vị sẽ phải xin lại visa theo tổ chức mới.

Thủ tục xin chuyển visa HSP

Thủ tục xin visa HSP cũng khá đơn giản, chủ yếu cần 2 loại giấy tờ:

  • Tờ khai xin đổi tư cách lưu trú

  • Giấy tờ chứng minh điểm số

Các bước làm thủ tục tham khảo theo link: http://www.immi-moj.go.jp/newimmiact_3/procedure/index.html

Tờ khai

Có rất nhiều tờ khai trên trang chủ nên chú ý lấy đúng tờ khai, xin thông tin của công ty và nhờ công ty đóng dấu. Ví dụ xin đổi visa lao động (ロ) với công ty hiện tại thì tờ khai sẽ là 申請人等作成用 2   N (「高度専門職(1号イ・ロ)」・ theo link sau: http://www.moj.go.jp/content/001290154.pdf

Các loại tờ khai có thể xem chi tiết tại link: http://www.moj.go.jp/ONLINE/IMMIGRATION/16-2-1.html

Nếu không chắc lấy tờ khai nào có thể lên cục xuất nhập cảnh, hoặc gọi điện hỏi hỗ trợ.

Giấy tờ chứng minh điểm số

Phần này sẽ mất nhiều thời gian làm hơn. Một số giấy tờ sẽ như sau:

  • Bằng tốt nghiệp

  • Giấy chứng nhận đi làm của công ty hiện tại và giấy chứng nhận thôi việc của các công ty cũ (在職証明書・退職証明書). Chú ý giấy cần ghi rõ thời gian làm việc, họ mới tính được. Và công ty không nhất thiết phải là công ty Nhật Bản. Nếu có thời gian làm ở Việt Nam có thể xin công ty ở Việt Nam đó nữa.

  • Giấy chứng nhận ước tính thu nhập năm hiện tại của công ty đang làm (収入見込み証明書)

  • Giấy chứng nhận chứng chỉ tiếng Nhật (nếu có)

  • Giấy chứng nhận bằng sáng chế, certificate (nếu có)

  • Giấy chứng nhận công ty lên sàn, công ty nhận đầu tư từ chính phủ, công ty vừa và nhỏ (nếu có)

  • Giấy chứng nhận trường đại học trong top rank (nếu có, chỉ cần tải thông tin từ trang web official về rank của trường)

  • Passport, thẻ ngoại kiều mang đi để xác định nhân thân

Ngoài ra có giấy tờ gì khác tính điểm thì chuẩn bị thêm. Các giấy tờ này có thể nộp bản photo nhưng cần mang bản chính đi đối chiếu

Note

Về giấy tờ công ty, nếu công ty lên sàn -> cần giấy 四季報

Nếu công ty chưa lên sàn, cần giấy giờ chứng minh lãi lỗ, quy mô của công ty.

Thủ tục tại cục xuất nhập cảnh

Sau khi đã đủ giấy tờ rồi thì sẽ đi làm thủ tục tại cục xuất nhập cảnh. Địa điểm tại Tokyo:

108-8255
東京都港区港南5-5-30

Đi đến ga 品川駅, sẽ có xe buýt đến thẳng cục.

Nếu không phải ở Tokyo thì kiểm tra thông tin cục xuất nhập cảnh tại đây: http://www.immi-moj.go.jp/soshiki/index.html

Đến cục có thể hỏi nhân viên hướng dẫn bảo đến làm thủ tục HSP. Họ sẽ cho tờ hướng dẫn như sau:

Đầu tiên sẽ phải đến quầy C5 lấy số để họ kiểm tra hồ sơ.

Nếu hồ sơ không có vấn đề gì, họ sẽ bảo ra quầy B1 nộp trực tiếp mà không cần xếp hàng lấy số.

Tại quầy B1, nếu thủ tục không có vấn đề gì thì điền vào phong bì ハガキ địa chỉ nhà mình để họ gửi kết quả về, sau cùng sẽ nhận được giấy chứng nhận đã nộp hồ sơ:

Chờ khoảng 2 tuần họ sẽ gửi kết quả về nhà. Kết quả ok thì sẽ yêu cầu mang theo 4000 JPY để đi lấy thẻ mới như sau:

Như trên hình có đề cập, khi đi lấy thẻ phải mang đầy đủ giấy tờ sau:

  • Passport

  • Thẻ ngoại kiều hiện tại

  • 4,000 JPY để nộp (mua tem tại tầng 1)

  • Tờ chứng nhận đã nộp hồ sơ ở trên

  • Giấy kết quả này

Thiếu giấy tờ sẽ không nhận được thẻ mới nên chú ý mang đầy đủ.

Kết luận

Nếu mọi việc suôn xẻ thì chúc mừng bạn đã có tư cách lưu trú mới:

Như trên hình sẽ ghi rõ Highly Skilled Professional, thời hạn 5 năm, loại visa (高度専門職1号 ロ)

Ngoài ra trong passport họ sẽ ghim một tờ giấy chứng nhận visa này kèm với tên công ty hiện đang làm.

Việc làm HSP rất có lợi để tiếp tục làm vĩnh trú một năm sau nếu đủ 80 nên khuyến khích mọi người làm.