Tại Nhật Bản, mỗi năm vào dịp cuối năm các công ty sẽ có thủ tục hoàn thuế, tiếng Nhật gọi là 年末調整. Bài viết sẽ giải thích 年末調整 là gì và thủ tục đăng ký người phụ thuộc, thường là bố mẹ ở Việt Nam. Đăng ký xong và có chứng nhận gửi tiền, chúng ta sẽ được hoàn lại một phần thuế đã nộp cho nhà nước.

年末調整 là gì

源泉徴収 (Khấu trừ thuế) là thu thuế thu nhập từ tiền lương, tiền thưởng của nhân viên khi công ty trả lương. 年末調整 (Điều chỉnh cuối năm) là điều chỉnh “số thừa hoặc thiếu” bằng cách tính lại tổng số thuế thu nhập cần thu của một năm và so sánh với tổng số đã thu tại nguồn. Nếu khấu trừ thêm được thực hiện, phần chênh lệch sẽ được hoàn trả cho nhân viên.

Là nhân viên ở Nhật Bản, người lao động sẽ phải đóng 2 loại thuế là 所得税 (Thuế thu nhập) và 住民税 (Thuế thị dân). Thường công ty nơi nhân viên làm sẽ trừ khoản này vào lương trả cho nhân viên hàng tháng. Tuy nhiên con số trừ này nhiều khi không chính xác, vì nhân viên có thể có một số khoản chi phí (như nhà cửa, bảo hiểm và tiền nuôi dưỡng người phụ thuộc). Những khoản này sẽ được khấu trừ vào khoản đóng thuế hàng năm, tính từ tháng 1 đến tháng 12.

Vậy nếu vào dịp cuối năm, chúng ta chứng minh được mình đã bỏ tiền ra cho những chi phí đó thì sẽ được làm thủ tục hoàn thuế.

Công thức tính hoàn thuế như thế nào cũng khá phức tạp, nên bài viết không đề cập đến. Chủ yếu bài viết sẽ note về cách làm giấy chứng minh quan hệ với bố mẹ, người thân và giấy tờ cần thiết để chứng minh mình có người phụ thuộc gồm bố mẹ ở Việt Nam.

Giấy tờ cần thiết

Người phụ thuộc tiếng Nhật gọi là 扶養者, bao gồm bố mẹ hoặc thêm cả anh chị em họ hàng nữa. Chú ý nếu làm quá nhiều người phụ thuộc có thể bạn sẽ gặp khó khăn khi muốn xin vĩnh trú tại Nhật. Thủ tục xin vĩnh trú tham khảo tại đây

Trường hợp của mình chỉ xin cho bố mẹ ở Việt Nam và không có thu nhập thì giấy tờ như bên dưới:

  • Sổ hộ khẩu có công chứng

    Đây là giấy tờ để chứng minh quan hệ của người phụ thuộc với người lao động. Mình đi xin công chứng sổ hộ khẩu ở Việt Nam và gửi bản cứng sang Nhật. Chú ý là phải là bản cứng chứ không phải bản mềm scan.

  • Giấy tờ xác minh danh tính người phụ thuộc

    Thường sẽ là hộ chiếu của bố/mẹ. Vì hộ chiếu có ghi cả họ và tên, cũng như được công nhận trên toàn thế giới.

  • Bản dịch tiếng Nhật sổ hộ khẩu

    Bản dịch không cần công chứng, thường là tiếng Nhật. Mình dịch qua một file Excel rồi đi in gửi cho công ty.

  • Giấy tờ chứng minh chuyển tiền

    Hàng năm vào dịp cuối năm bạn sẽ phải thực sự chuyển tiền cho bố mẹ ở Việt Nam. Hai tài khoản riêng biệt. Số tiền mình chuyển là 10 vạn yên cho mỗi người. Sau khi chuyển xong thì sẽ in hóa đơn chứng minh chuyển gửi cho công ty.

    Chú ý là mỗi người phải có tài khoản riêng và tên tài khoản trùng với tên trong sổ hộ khẩu. Chuyển tiền thì bạn có thể chọn bất kỳ đơn vị nào hợp pháp ở Nhật Bản, có đăng ký với bộ tài chính Nhật Bản.

    Ví dụ mình hay chuyển qua dịch vụ Transferwise thì mỗi giao dịch họ có hóa đơn ghi rõ:

    TransferWise Japan K.K. is a registered fund transfer service in Japan and is fully authorized by the Kanto Local Finance Bureau NO:00040. TransferWise.com in Japan is operated by TransferWise Japan K.K. TransferWise Japan K.K. 4th Floor Otemachi Building, 1-6-1 Otemachi, Chiyoda, Tokyo, Japan 100-0004.

    Theo dõi bài viết chuyển tiền qua Transferwise tại đây

    Chú ý hóa đơn chuyển tiền phải là tiếng Nhật và trong khoảng từ tháng 1 đến tháng 12 của năm đó.

  • Sau khi có đầy đủ giấy tờ như trên thì việc cuối cùng là điền vào tờ khai nộp cho công ty.

    Tùy vào từng công ty mà có thể mình phải tự điền hoặc không. Nhưng nội dung điền cũng không phức tạp. Tham khảo một bản tiếng Nhật tại đây:

Một chú ý nữa là luật về việc chuyển tiền có thể thay đổi theo hàng năm. Như mình làm thì mỗi người khoảng 10 vạn yên cho mỗi người là đủ. Vậy bạn nên theo dõi nếu chính phủ Nhật có thay đổi gì về số tiền phải chuyển hay luật chuyển tiền hay không nữa nhé. Nếu không rõ thì nên hỏi lại công ty mình đang làm.